Hoe win je de gemeenteraadsverkiezingen met landschap – zelfs als je agrariërs meer ruimte wilt geven?

Appeltaart bakken naar oud familierecept. Dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan. Natuurlijk goudrenetten uit de boomgaard, meel van de plaatselijke molen en een ‘beetje custardpoeder, wat kaneel en suiker’. Maar hoeveel dan precies? Dat vertelt de overlevering niet: “Dat is een kwestie van ervaring”.

Je hoort het oma nog zeggen: “Het zit ‘m vooral in de onderlinge verhouding van de ingrediënten”.

En juist die uitdaging is nog veel groter voor landschap.

Wat is landschap?

Landschap is alles wat je buiten ziet; het resultaat van menselijke activiteit. We hebben stadslandschappen, industrielandschappen en groene landschappen met boerenland, water en natuur. Landschap is altijd een optelsom van alles wat ruimte inneemt. Landschap is dus niet alleen groen. Wel maakt groen alle typen landschappen gezonder en aantrekkelijker.

Voor wie is landschap belangrijk?

Landschap is van mensen. Mensen trekken naar buiten voor ontspanning en vakantie. Landschap is onze leefomgeving. Groen in de buurt is de basis van een gezonde samenleving. IVN publiceerde feiten en cijfers.

Landschap is óók de basis van een gezonde economie. Niet voor niets heeft de regio Utrecht een optimaal vestigingsklimaat voor bedrijven en internationale kenniswerkers. Dat heeft alles te maken met het grote aantal mooie landschappen in combinatie met de bereikbaarheid. Zelf zien we de schoonheid niet meer bewust. Realiseer je dat onze regio internationaal als voorbeeld dient. Vereniging Deltametropool deed ook in Utrecht onderzoek naar landschap als vestigingsvoorwaarde. Het inwoneraantal in de regio Utrecht groeit op dit moment bijna 2x zo snel dan landelijk.

Een gezond landschap is ook de basis voor natuur en een duurzame agrarische sector. Denk aan de bodemdaling in het veenweidegebied. Grondwaterstand blijven verlagen voor de landbouw is niet houdbaar. Met een regionale aanpak om de bodemdaling te vertragen, zullen ook boeren anticiperen om te kunnen blijven bestaan. Het waterschap start het regionale project ‘Elke centimeter telt’.

Wat kunnen we ermee in onze lokale politiek?

Betrek zoveel mogelijk mensen bij landschap. Landschap is een optelsom van alle stukjes leefomgeving waar mensen voor zorgen. In onze regio werkten vorig jaar 9.900 vrijwilligers in groen en erfgoed, en zorgden 7 collectieven agrarische natuurbeheer voor 5.741 hectare landschap. Zaterdag 4 november kan je het dicht bij huis zelf ervaren op de Natuurwerkdag.

Steeds meer mensen in de kernen willen hun omgeving groener maken. Bij het nieuwe project “Groen aan de Buurt” laten we in 7 pilotgemeenten hoe je dat ondersteunt. Op korte termijn tijd kost het tijd. De winst komt terug in mede eigenaarschap. Met zelfbeheer geven de inwoners een plus op het standaardbeheer.

Ook bij grotere ruimtelijke ontwikkelingen, sta je als gemeente aan de lat om ambassadeur van het landschap te zijn. De nieuwe omgevingswet vraagt een omslag in denken en doen.
Zorg dat landschap de kern is van je visie. Inspireer initiatiefnemers met liefde en kennis van landschap in jullie mooie gemeente.

Neem nou die boer uit Cothen. Landschappelijk inpassing was niet verplicht voor zijn nieuwe schuur. Toch plantte hij wel 50 hoogstam fruitbomen met hulp van de gemeentelijke landschapscoördinator. Gewoon omdat hij het mooi vindt.

Zorg voor voldoende kennis van landschap in jullie gemeentehuis om toekomstplannen goed te beoordelen; én in jullie partij. Als je de kernkwaliteiten van je landschap kent, kun je in ieder geval de juiste vragen stellen en gericht kennis zoeken. Laat minimaal één fractielid zich specialiseren in landschap. En bepleit tijdens de informatie, dat landschap ook in de portefeuilles van de wethouders apart wordt genoemd.

Maar landschap zet alles op slot

Als een agrariër niet mag uitbreiden, lijkt landschap vaak de boosdoener. Maar zou deze boer wel willen groeien, als hij met zijn huidige omvang genoeg zou verdienen? Goed nieuws is dat o.a. Campina bezig is met een puntensysteem waarbij een groenere agrariër meer betaald krijgt voor zijn melk. Misschien gaat hij dan wel andere keuzes maken.

Daar kunnen we lokaal toch niets mee?

Als gemeente kun je de dynamiek van de markt niet veranderen. Wel kun je de innovaties voor vergroening van de landbouw volgen en stimuleren. Ook kun je ondernemers helpen met het verkennen van de regionale markt. Het produceren van specifieke streekproducten kan in een stadsregio als de onze een goed alternatief zijn voor de agrariër, én het landschap.

Daarnaast kan je mensen betrekken bij de groene omgeving. Je helpt vrijwilligersgroepen én particuliere grondeigenaren met landschapsbeheer. En stimuleert landschappelijke kwaliteit bij  agrarische bedrijven, landgoederen en buitenlui.

Net als wij van Landschap Erfgoed Utrecht. “Think global, act local”- geldt zeker voor landschap. Met het grote plaatje op ons netvlies, werken we lokaal met de samenleving aan landschapskwaliteit. Al die kleine bouwstenen maken samen het geheel mooier.

Kortom

En nu?

Deel dit artikel direct met je lokale politieke partij. En bezoek deze winter minimaal één  activiteit van groene vrijwilligers in je eigen gemeente.